Бугунги кунда ёшлар орасида бел чурраси муаммоси жуда кўпайиб бормоқда. Мутахассис сифатида шуни таъкидламоқчиманки, бунга энг катта сабаб — телефон ва планшетларга узоқ вақт эгилиб қараб ўтиришдир.
Белингизни келажакда (айниқса, 40 ёшдан кейин) оғриқлардан сақлаб қолиш учун ҳозирданоқ қуйидаги қоидаларга амал қилинг:
Ёшлар ва ўсмирлар учун:
• Тўғри ўтиринг: Букчайиб (камбур) ўтиришдан сақланинг.
• Сумкани тўғри кўтаринг: Мактаб сумкасини бир елкада эмас, иккала елкада тенг тақиб юринг. Сумка оғирлиги тана вазнингизнинг 15 фоизидан ошмаслиги керак.
• Спорт билан дўст бўлинг: Сузиш, гимнастика ва югуриш каби машқлар тана мушакларини мустаҳкамлайди.
• Гаджетларни чекланг: Телефонга узоқ вақт эгилиб қараб ўтириш умуртқа поғонангиз учун жуда зарарли.
• Машқ қилинг: 18-30 ёш оралиғида қорин ва бел мушакларини чиниқтирувчи машқлар (масалан, планк) жуда фойдали.
• Танаффус қилинг: Агар узоқ вақт ўтириб ишлашингиз керак бўлса, ҳар 30-45 дақиқада ўрнингиздан туриб, бироз ҳаракат қилинг.
• Зарарли одатлардан воз кечинг: Сигарет чекиш умуртқа дискларининг озиқланишини бузади.
30-45 ёшдагилар учун:
• Вазнингизни назорат қилинг: Ортиқча вазн белга доимий юк беради.
• Ётоқ танлаш: Жуда юмшоқ ётоқлар бел учун хавфли. Ўзингизга мос, қаттиқроқ матрас танланг.
• Бел оғриғини эътиборсиз қолдирманг: «Ўтиб кетар» деб кутманг. Бел оғриғи — танангиз сизга бераётган сигналдир.
45 ёшдан кейин:
• Мунтазам ҳаракат: Пиёда юриш, ёга ва сузиш — энг яхши дори.
• Белни асранг: Белни шамоллатиб қўйманг (совуқдан сақланг).
• Юк кўтаришда эҳтиёт бўлинг: Бирданига бурилиб ёки нотўғри ҳолатда оғир юк кўтарманг.
Унутманг: Кучли қорин мушаклари — соғлом бел дегани. Оз бўлса-да, мунтазам ҳаракат қилиб туриш белингизни умр бўйи соғлом сақлашнинг калитидир.
Файзуллахон Шукуров Ортопед-травматолог ва вертебролог
