Сўнгги йилларда ёшлар орасида бел чурраси (грижа) ҳолатлари кескин кўпайиб бораётганини кузатмоқдамиз. Бунинг асосий сабаби — кундалик ҳаёт тарзимизнинг ўзгаргани ва умуртқа поғонамизга етарлича эътибор бермаётганимиздир.
Мутахассис сифатида шуни таъкидламоқчиманки, бел оғриғини келтириб чиқарувчи 4 та асосий хавфли омил мавжуд:
1. Ҳаракат камлиги: Ўқиш ёки иш туфайли кун бўйи ўтириб ишлаш инсон анатомиясига зиддир. Умуртқа поғонаси доимий ҳаракат учун яратилган.
2. Мушаклар кучсизлиги: Узоқ вақт экран қаршисида ёки дарс устида ўтириш қорин ва бел мушакларини бўшаштиради. Мушаклар кучсизланса, умуртқа дискларига тушадиган юк ортади ва бу чурра ривожланишига олиб келади.
3. Нотўғри овқатланиш ва ортиқча вазн: «Фаст-фоод» ва юқори калорияли таомлар тана вазнининг ортишига сабаб бўлади. Ортиқча вазн эса белга тушадиган босимни ошириб, умуртқанинг тезроқ ейилишига (емирилишига) олиб келади.
4. Эътиборсизлик: Ҳар қандай бел оғриғини «ўтиб кетар» деб ўйлаш хавфлидир. Агар оғриқ оёғингизга ўтса, уюштирса ёки оёқда кучсизлик сезилса, дарҳол шифокорга мурожаат қилиш керак.
Ёшларда даволаш имконияти юқори
Юракларингизни хотиржам қилмоқчиман: ёшларда тўқималарнинг тикланиш қобилияти юқори бўлгани учун бел чуррасини операциясиз даволашда муваффақият даражаси анча яхши.
Кўпгина ҳолларда пичоқ остига ётмасдан, физиотерапия, махсус машқлар, мануал терапия ва замонавий лазерли муолажалар ёрдамида соғлиғингизни тиклашимиз мумкин.
Келажакда соғлом бўлиш учун «Олтин қоидалар»:
• Доимий ҳаракат қилинг: Кун давомида танаффус қилиб, ўрнингиздан туриб юринг.
• Машқ қилинг: Қорин ва бел мушакларини мустаҳкамловчи машқларни одатга айлантиринг.
• Вазнингизни назорат қилинг: Соғлом овқатланишга эътибор беринг.
• Бир хил ҳолатда қотиб қолманг: Узоқ вақт бир ҳолатда ўтиришдан сақланинг.
Унутманг, келажакдаги умуртқа саломатлигингиз ҳозирги одатларингизга боғлиқ!
Файзуллахон Нематуллаевич Шукуров Ортопед-травматолог ва вертебролог
